Jesteś tutaj: Dla żołnierzy » Protokół wojskowy » Rozdział I

Rozdział I. Zasady żołnierskiego zachowania się

Oddawanie honorów przez żołnierzy

Żołnierze są obowiązani oddawać honory:
1. Jego Książęcej Mości;
2. Marszałkom Izb Sejmu;
3. Kanclerzowi;
4. Przełożonym, starszym i równym stopniem;
5. Fladze państwowej, flagom rodzajów sił zbrojnych i banderze wojennej w czasie ich oficjalnego podnoszenia i opuszczania, sztandarom wojskowym oraz banderze wojennej podczas wchodzenia na okręt i schodzenia z okrętu;
6. Przed Grobem Nieznanego Żołnierza;
7. Symbolom i miejscom upamiętniającym bohaterską walkę Narodu Sarmackiego i innych narodów, jeśli są tam wystawione posterunki honorowe;
8. Pogrzebom z wojskową asystą honorową.
Żołnierzy obowiązuje wzajemne oddawanie honorów zarówno w czasie służby, jak i poza nią, zgodnie z zasadami z niniejszego rozdziału, z wyjątkiem sytuacji określonych w pkt. 8.
Podwładni i młodsi oddają honory pierwsi, a żołnierze równi stopniem — jednocześnie.
W czasie oficjalnego grania hymnu państwowego Księstwa Sarmacji i hymnów innych państw — żołnierze występujący indywidualnie przyjmują postawę zasadniczą, a jeśli są w nakryciu głowy — salutują.
W miejscach pracy (w pomieszczeniach służbowych) honory oddaje się przełożonym (starszym) przez powstanie, przyjęcie postawy zasadniczej i skłon głowy — tylko podczas pierwszego ich przybycia.
W miejscach, w których tę samą osobę spotyka się kilkakrotnie w krótkich odstępach czasu, np.: w czasie przerw w naradach, odprawach, zajęciach szkoleniowych, na dworcach, w parkach oraz miejscach pełnienia służb dyżurnych (instytucjach, sztabach i na okrętach), honory oddaje się tylko podczas pierwszego spotkania.
Żołnierzom innych państw przebywającym oficjalnie na obszarze naszego kraju, honory oddaje się na zasadach obowiązujących w Książęcych Siłach Zbrojnych.
Żołnierze nie oddają honorów w czasie:
1. Przechodzenia przez jezdnię oraz mijania się w odległości większej niż około 15 kroków;
2. Prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn i urządzeń;
3. Bezpośredniego udziału w akcjach ratowniczych, udzielania pomocy poszkodowanym oraz zabezpieczania (ochrony) miejsc wypadków;
4. Legitymowania, doprowadzania, konwojowania osób, pełnienia służby wartowniczej na posterunku oraz uczestniczenia w innych interwencjach porządkowych;
5. Przebywania w ośrodkach leczniczych (poradniach, punktach sanitarno–opatrunkowych, izbach chorych, szpitalach i sanatoriach);
6. Przebywania w instytucjach, placówkach i miejscach publicznych (kinach, teatrach, miejscach kultu religijnego, lokalach rozrywkowych i gastronomicznych, na stadionach, w placówkach handlowych, w środkach komunikacji, w czasie uczestniczenia w pogrzebach, itp.);
7. Przebywania w stołówkach, pijalniach, palarniach, czytelniach, poczekalniach, umywalniach (sanitariatach) i toaletach;
8. Wykonywania zadania bojowego lub ćwiczeń, jeżeli przerwanie związanych z nimi czynności skutkowałoby nie wykonaniem otrzymanego rozkazu, polecenia;
9. Wykonywania prac porządkowo–gospodarczych.
Żołnierze uzbrojeni w broń długą (z wyjątkiem położenia "przez plecy") oddają honory przez zwrót głowy. Żołnierze uzbrojeni w długą broń białą (szable, szpady) oddają honory za pomocą tej broni.
Przełożonym występującym w ubiorze cywilnym, oddaje się honory zgodnie z przepisami wojskowymi. Podwładny będący w ubiorze cywilnym, pozdrawia przełożonych (starszych) w sposób przyjęty w środowisku cywilnym.
W wypadkach nie przewidzianych w regulaminie żołnierz zachowuje się stosownie do sytuacji, kierując się poczuciem karności, godności i zasadami dobrego wychowania.

Oddawanie honorów przez oddziały (pododdziały)

Oddziały (pododdziały) oddają honory w ugrupowaniu rozwiniętym lub marszowym:
1. Jego Książęcej Mości;
2. Marszałkom Izb Sejmu;
3. Kanclerzowi;
4. Przełożonym od dowódcy kompanii wzwyż;
5. Sztandarom wojskowym;
6. Przed Grobem Nieznanego Żołnierza;
7. W czasie oficjalnego grania hymnu państwowego, hymnów innych państw oraz podnoszenia (opuszczania) flagi państwowej, flagi rodzajów sił zbrojnych, bandery wojennej, jak również pogrzebom z wojskową asystą honorową:
  1. W ugrupowaniu rozwiniętym — na komendę,
  2. W ugrupowaniu marszowym — po zatrzymaniu się i zwróceniu frontem w kierunku nakazanym przez dowódcę.
Kompanię reprezentacyjną (honorową) — do powitania Jego Książęcej Mości, Marszałków Izb Sejmu, Kanclerza, oraz delegacji zagranicznych — wystawia się na specjalny rozkaz.
Salutowanie sztandarem obowiązuje podczas oddawania honorów osobom wymienionym w pkt. 1 lit. a–c oraz przełożonym od dowódcy jednostki wzwyż, a także w czasie grania hymnów państwowych, oraz przed Grobem Nieznanego Żołnierza i w czasie pogrzebów z wojskową asystą honorową.
W czasie zajęć, odpraw, konferencji służbowych, itp. honory oddaje się na komendę „PROSZĘ WSTAĆ”. Na komendę (zapowiedź) obecni stają frontem do przełożonego (starszego), a żołnierze przyjmują postawę zasadniczą.
Bezpośrednio po wykonaniu komendy, wymienionej w pkt. 4, składa się meldunek — zgodnie z zasadami zależności służbowych (przełożeństwa, starszeństwa).
Przełożony — po przyjęciu meldunku słowem „DZIĘKUJĘ” — zezwala przyjąć postawę swobodną (siedzącą). Zgromadzeni siadają równocześnie z przełożonym lub na komendę meldującego „PROSZĘ SIADAĆ”.
Jeżeli zajęcia prowadzi osoba cywilna nie będąca przełożonym meldunku nie składa się. Komendę w tym wypadku podaje przełożony lub najwyższy stopniem spośród żołnierzy uczestniczących w zajęciach.
Jeżeli żołnierze zawodowi występują w ugrupowaniu rozwiniętym lub marszowym, to podaje się komendy jak dla pododdziałów.
Komendę do oddania honorów podaje się również wtedy, gdy przełożony (osoba cywilna) opuszcza pomieszczenie lub zajęcia (odprawę, konferencję, itp.).
Komendę „BACZNOŚĆ” podaje się i składa meldunek każdego dnia podczas pierwszego przybycia przełożonego do oddziału (pododdziału, sztabu, instytucji).
Komendy do oddania honorów nie podaje się:
1. Po ogłoszeniu alarmu;
2. Podczas ćwiczeń taktycznych w terenie i na lotniskach w czasie lotów oraz na jednostkach pływających;
3. Na rubieży otwarcia ognia i na stanowiskach ogniowych w czasie strzelań;
4. W czasie wykonywania prac gospodarczych, warsztatowych, magazynowych, prowadzenia akcji ratowniczych, na stanowiskach dowodzenia, w obiektach łączności (garnizonowe węzły łączności, stacje wzmacniakowe, aparatownie, itp.), w czasie czyszczenia broni oraz pobierania i spożywania posiłków;
5. W czasie odpoczynku — od capstrzyku do pobudki;
6. W obiektach sportowych na terenie jednostki wojskowej (pododdziału).
W przypadkach określonych w pkt. 10 i 11 przybyłemu przełożonemu składa meldunek dowódca lub żołnierz starszy stopniem.
Meldowanie nie obowiązuje w czasie akademii, zebrań, przedstawień teatralnych, koncertów, seansów filmowych i telewizyjnych oraz w czasie ładowania i rozładowywania broni, a także w izbach żołnierskich, świetlicach, klubach — w czasie wolnym.

Oddawanie honorów

Żołnierze oddają sobie honory wojskowe w różnych sytuacjach: z bronią, bez broni oraz w nakryciu i bez nakrycia głowy — zarówno w miejscu, jak i w marszu.
1. W miejscu, w nakryciu głowy i bez broni żołnierz salutuje w postawie zasadniczej. Z chwilą zbliżenia się przełożonego na trzy kroki zwraca głowę w jego stronę („frontuje”* oraz wykonuje zwrot głowy) i podnosi szybkim ruchem do daszka czapki (obrzeża hełmu, beretu, furażerki) prawą rękę tak ułożoną, aby przedramię i dłoń tworzyły linię prostą; Wystającą część palca środkowego przykłada — od strony palca wskazującego — do brzegu daszka czapki (do obrzeża hełmu, beretu, furażerki) nad kątem prawego oka; dłoń jest zwrócona ku przodowi, łokieć zaś skierowany w dół i na prawo w skos. Gdy przełożony minie żołnierza, kończy on salutowanie, opuszczając szybkim ruchem rękę do położenia w postawie zasadniczej, z jednoczesnym zwrotem głowy na wprost, po czym przyjmuje postawę swobodną. Salutując w miejscu (np. podczas meldowania się), przytrzymuje rękę przy nakryciu głowy przez sekundę.
  *„Frontować” — znaczy wykonać zwrot w kierunku przełożonego
2. W miejscu, w nakryciu głowy i z bronią (z wyjątkiem położenia broni „przez plecy”) żołnierz przyjmuje postawę zasadniczą, „frontuje” i z chwilą zbliżenia się przełożonego na trzy kroki wykonuje skłon głowy. Żołnierz z bronią w położeniu „przez plecy” salutuje.
3. W miejscu, bez nakrycia głowy bez broni i z bronią żołnierz przyjmuje postawę zasadniczą, „frontuje” i wykonuje skłon głowy. Po podejściu do przełożonego oraz przed odejściem od niego oddaje honory przez przyjęcie postawy zasadniczej i skłon głowy.
4. W marszu, w nakryciu głowy i bez broni żołnierz salutuje z jednoczesnym zwróceniem głowy w stronę przełożonego, przy czym lewa ręka przyłożona lekko dłonią do uda pozostaje nieruchoma. Palce ręki są złączone i wyprostowane. Salutowanie rozpoczyna trzy kroki przed przełożonym, a kończy po minięciu go. Podczas wyprzedzania rozpoczyna salutowanie w momencie zrównania się z przełożonym, a kończy po przejściu trzech kroków. Jeżeli przełożony wyprzedza żołnierza, ten zaczyna salutować w chwili zrównania się z nim, a kończy po przejściu trzech kroków.
5. W marszu, w nakryciu głowy i z bronią (z wyjątkiem położenia broni „przez plecy”) żołnierz nie zmienia jej położenia, lecz jedynie wykonuje skłon głowy w kierunku przełożonego — w takiej odległości, jak podczas salutowania. Lewą rękę ma opuszczoną — jak w postawie zasadniczej. Żołnierz z bronią w położeniu „przez plecy” salutuje.
6. W marszu, bez nakrycia głowy, z bronią i bez broni żołnierz wykonuje skłon głowy w kierunku przełożonego w odległości trzech kroków. Lewą rękę (lub obie ręce) ma opuszczoną (opuszczone) — jak w postawie zasadniczej.
7. W miejscu i w marszu, z bronią noszoną na pasie głównym żołnierz oddaje honory jak bez broni.
Jeżeli żołnierz jest w nakryciu głowy, a ma niesprawną prawą rękę lub zajęte obie ręce, to w celu oddania honorów w miejscu przyjmuje postawę zasadniczą, „frontuje” i wykonuje skłon głowy. W marszu wykonuje skłon głowy w stronę przełożonego w odległości trzech kroków. Żołnierz podtrzymujący lewą ręką inną osobę nie uwalnia tej ręki w czasie oddawania honorów. Jeżeli żołnierz biegnie, to przy oddawaniu honorów przechodzi do kroku zwykłego.
Żołnierz przyjmujący honory ma obowiązek odpowiedzieć na nie w sposób podany w regulaminie.

Składanie meldunku i służbowe przedstawianie się

Meldunek jest to zwięzła informacja, którą podwładny składa przełożonemu. W meldunku podaje się kolejno: zwrot grzecznościowy („PAN, PANI”), stopień wojskowy przełożonego lub urząd — stanowisko osoby cywilnej, swoje stanowisko, stopień, nazwisko i czynność wykonywaną przez oddział (pododdział) lub meldującego albo cel przybycia, np.: „PANIE MAJORZE (PANI MAJOR) — dowódca pierwszej kompanii — porucznik Kowalski (porucznik Kowalska) — melduję kompanię podczas ćwiczeń taktycznych na temat…”.
Spośród osób cywilnych meldunek jest składany jedynie Jego Książęcej Mości, Marszałkom Izb Sejmu, Kanclerzowi. Pozostałym osobom cywilnym — przełożonym, żołnierze składają sprawozdanie, używając stosownych określeń, np.: „PANIE DYREKTORZE (PANI DYREKTOR) — szef wydziału pierwszego major Kowalski (major Kowalska) — przedstawiam (informuję, wyjaśniam), że…”.
Przełożonemu, który zna meldującego (przedstawiającego) można składać meldunek bez podawania stanowiska, stopnia i nazwiska. Podobne postępowanie dotyczy nazwy jednostki (instytucji). Jeśli meldunek jest składany jej dowódcy (szefowi) to nazwę jednostki lub instytucji należy podać w formie skróconej (np. brygada, dywizja, itp.).
Meldunek składa się w następujących sytuacjach:
1. W wypadku przybycia przełożonego do rejonu zakwaterowania jednostki lub pododdziału (na zajęcia, odprawę, apel, itp.);
2. Podczas pełnienia służby dyżurnej — w czasie pierwszego przybycia przełożonego w danym dniu oraz dodatkowo w sprawach określonych w instrukcji służby dyżurnej;
3. Na zbiórce jednostki (pododdziału) oraz w czasie witania osób przez kompanię honorową;
4. Po przybyciu do przełożonego — o celu przybycia;
5. Przed wyjazdem służbowym, na urlop lub leczenie i po powrocie;
6. Podczas obejmowania i zdawania służby, a także stanowiska służbowego;
7. po wykonaniu rozkazu (polecenia).
Przełożonym i osobom kontrolującym składa się meldunek lub sprawozdanie, natomiast osobom nie znanym — mającym wyższy stopień — dowódca (oficer dyżurny) przedstawia się. Kontrolujący obowiązany jest poinformować o celu przybycia.
Gdy kontrolujący przybywa do jednostki (pododdziału) razem z przełożonym a jest on co najmniej równy stopniem, meldunek składa się kontrolującemu, jeśli ma niższy stopień — przełożonemu.
Jeżeli w czasie kontroli przybędzie przełożony dowódcy kontrolowanej jednostki (pododdziału), meldunek składa mu dowódca jednostki (pododdziału), a kontrolujący przedstawia się.
Służbowe przedstawianie się — to podanie starszemu, który nie zna młodszego (podwładnego), swego stanowiska, stopnia wojskowego i nazwiska, np.: „PANIE PUŁKOWNIKU (PANI PUŁKOWNIK), dowódca pierwszej kompanii porucznik Kowalski (porucznik Kowalska)”. Starszy postępuje podobnie, jeśli nie ma pewności, że jest znany.
Żołnierz przedstawia się, gdy zwraca się do niego starszy.
Przedstawianie się nie obowiązuje pomocników i łączników oficera dyżurnego jednostki, pomocnika dyżurnego parku samochodów transportowych, pomocnika dowódcy warty, dyżurnego kompanii, itp. — po złożeniu meldunku lub przedstawieniu się przez ich bezpośredniego przełożonego na służbie.
W służbowych rozmowach telefonicznych obowiązuje żołnierzy obustronne przedstawianie się. Żołnierz, który otrzymał telefoniczny sygnał wywoławczy, przedstawia się podając swój stopień wojskowy i nazwisko, a w razie powiadomienia lub stwierdzenia, że będzie rozmawiał z przełożonym, mówi „MELDUJĘ SIĘ PANIE KAPITANIE (PANI KAPITAN)” i po zakończeniu rozmowy — zgodnie z jej rezultatem — „ZROZUMIAŁEM”, „WYKONUJĘ”, „ROZKAZ”, „CZOŁEM…”, itp. Pełniący służbę dyżurną podaje również funkcje, np.: „Oficer dyżurny 1 brygady zmechanizowanej (lub numer jednostki) — kapitan Kowalski (kapitan Kowalska)”.

« Wstecz