Kołowrotki i ich najróżniejsze typy i rodzaje, swój pierwowzór odnajdą w Chinach, gdzie już w XII w. Posługiwano się drewnianymi urządzeniami w kształcie szpuli, osadzonej w budowie, wyposażone w hamulce dźwignię.

Jedną z ważniejszych części składowych zestawu wędkarskiego jest kołowrotek. Pozwala on m.in. na pokonywanie oporu ryby, a ponadto ze względu na duży zapas nawiniętej żyłki na zarzucanie przynęty na znaczne odległości, niezależnie od długości wędziska. Współczesne kołowrotki, a istnieje ich spory asortyment, dzielą się na dwie zasadnicze odmiany: kołowrotki o szpuli obrotowej i kołowrotki o szpuli stałej.

1. Kabłąk
2. Uchwyt kołowrotka (element wędki)
3. Stopka
4. Korbka
5. Nóżka
6. Przełącznik blokady antyrewersyjnej
7. Szpula
8. Żyłka
9. Pokrętło hamulca

Współczesne kołowrotki produkowane są w trzech typach:

Przeznaczone do wędkowania muchowego. Obecnie produkowane są z lekkich tworzyw jak włókno szklane i posiadają urządzenia wspomagające wędkowanie. Dawne sprężynowe wyciągi zastąpiono elektrycznymi poruszeniami, regulującymi naciąg sznura oraz zwijające linkę.

to specjalny rodzaj kołowrotków z ruchomą szpulą, która poruszana jest korbką za pośrednictwem przekładni trybowej. Doskonale sprawdzają się w wędkarstwie morskim, ponieważ multiplikator jest kołowrotkiem o dużej sile ciągu.

zwane są potocznie kołowrotkami spinningowymi i cieszą się w śród wędkarzy największą popularnością. Ich działanie opiera się na nawijaniu żyłki na nieruchomą oś wędziska. Ich ogromną zaletą jest stalowe łożysko, przekładnia ślimakowa i precyzyjnie regulowany hamulec. Ponadto mamy możliwość wymiany szpuli, która często zostaje dołączona w zapasie. Dzielimy je na:

Najpopularniejszy kołowrotek wędkarzy gruntowych oraz spinningistów łowiących w słodkich wodach. Wyposażony najczęściej w kilka łożysk kulkowych.

Kołowrotki o uniwersalnym przeznaczeniu. Są najczęściej wyposażone w dodatkowy, precyzyjny hamulec walki z dolną regulacją. Solidny, łożyskowany mechanizm z wykorzystaniem łożyska oporowego OWC eliminującego ruch wsteczny korbki przy załączonej blokadzie.

Najpopularniejszy model do połowu karpi oraz dużych drapieżników na żywca i martwą rybkę. Mocny i precyzyjny. wolny bieg posiada bardzo dokładną regulację, dzięki czemu mozna ustawić go tak, że ryba nie czuje oporu a żyłkę wyciąga jak z otwartego kabłąka a dopiero po zacięciu włącza się hamulec właściwy.