NUMER I

NUMER II

NUMER III

NUMER IV

STRONA GŁÓWNA

GNOZA         PRASA W SCHOLANDII          PODSTAWY TEORETYCZNE POLITYKI   

 UWAGI - KULTURA ELFICKA         SPISANIE BIBLII

Jerzy Gołowanow

Notatki na temat spisania Biblii

                W wykładzie pt. „Jak spisano Biblię” opracowanym przez P. Wasilewskiego, znalazło się kilka opinii na temat okresu spisania ksiąg Starego i Nowego Testamentu, do których należy się ustosunkować.

                Na początku trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie, w jaki sposób okres powstania tych ksiąg może być zweryfikowany. Oczywiście, znalezienie kompletnej wersji zamyka dyskusję, ale wszystkie inne hipotezy nie mogą być przyjmowane bezwzględnie. Najstarszym znaleziskiem w zasadzie kompletnej wersji Starego Testamentu (w kilku wariantach) jest kolekcja zwojów z Qumran, które są datowane od III w. przed Chr. (jedynie nieliczne fragmenty) do lat siedemdziesiątych I w. po Chr. Większość tych zwojów powstała na przełomie tysiącleci. Nie możemy zatem twierdzić, że Stary Testament został spisany wcześniej, była by to bezpodstawna hipoteza, gdy nie ma innej argumentacji poza archeologicznymi dowodami. Warto jednak zadać sobie pytanie: kiedy zaszła potrzeba spisania ksiąg Starego Testamentu? Na pewno nie było takiej potrzeby przed wygnaniem do Babilonii (587 r. przed Chr.), albowiem wtedy całość wiedzy religijnej była przechowywana w formie ustnej w środowisku kapłanów świątynnych, jak to było przyjęte. Spisywano jedynie kroniki królewskie i inne dokumenty o charakterze świeckim. Religijność ograniczała się do zwyczajów ofiarnych, natomiast prawo nie miało jeszcze wtedy sankcji religijnej, poza sakralną powagą króla i jego władzy.

                Natomiast po wygnaniu (od 532 r. przed Chr.) brak światyni i wyszkolonego kapłaństwa spowodował potrzebę kodyfikacji prawa ofiarnego i spisania tekstów religijnych, zainspirowanych często mitologią mezopotamską[1]. Brak natomiast struktur państwowych i społecznych zmusił przywódców repatriantów judzkich do poszukiwania środka konsolidującego naród w prawie religijnym. Zatem dopiero od V w. przed Chr. możemy mówić o początkach spisywania ksiąg Starego Testamentu.

                W przypadku Nowego Testamentu sytuacja wygląda podobnie. Kompletne kodeksy są datowane dopiero na wiek IV po Chr.[2], a więc nie da się stwierdzić, że tekst Nowego Testamentu powstał wcześniej w znanej nam formie. Kolejną trudnością jest to, że w odróżnieniu od Starego Testamentu, przepisywanego dosyć dokładnie[3], Nowy Testament posiada wielką liczbę wariantów, nieraz bardzo różniących się między sobą. Było to związane z różnymi metodami kopiowania tekstów Starego i Nowego Testamentów. Stary Testament (naturalnie tylko księgi hebrajskie) były kopiowane przez jednego kopistę, który miał przed oczyma tekst oryginalny, z którego przepisywał bardzo dokładnie na inny zwój. W przypadku dostrzeżonego błędu praca rozpoczynała się od nowa. Nowy Testament kopiowano metodą zupełnie inną. Lektor czytał powoli tekst, a przepisywacze pisali to, co słyszeli. Stąd liczne błędy, literówki i powtórzenia. Często czytany tekst zawierał komentarze, które niedoświadczony lektor czytał wraz z tekstem oryginalnym.